|
|
|
Gullkorn
|
 |
 |
|
|
|
|
|
Geislaplatan Gullkorn Jóhanns G. Jóhannssonar. 18 laga geislaplata gefin út 2003 í samstarfi við Skífuna
að frumkvæði Sölva Blöndal og Kára Sturlusonar í tilefni 40 ára tónlistarferils Jóhanns. Eftirfarandi er ávarp Jónatans Garðarssonar í textabók:
Það eru liðin 40 ár síðan Jóhann G. Jóhannsson hóf nám í Samvinnuskólanum að Bifröst haustið 1963, sem markaði jafnframt upphaf tónlistarferils hans. Venjan var sú að Samvinnuskólanemar áttu vísa stöðu hjá einhverju kaupfélaginu eða á skrifstofu Sambandsins að námi loknu. Þetta átti ekki fyrir Jóhanni að liggja þar sem hugur hans stefndi annað. Meðfram bóknáminu, stundaði hann félagslífið, iðkaði tónlist, samdi sín fyrstu lög og lék á gítar með skólahljómsveitinni. Þegar skóla lauk vorið 1965 hélt hljómsveitin áfram, tók upp nafnið Straumar og gerði út frá Borgarnesi. Þetta líf átti við Jóhann og hann var staðráðinn í að stofna eigin hljómsveit. Örlögin voru ráðin.
Jóhann Georg fæddist 22. febrúar í Keflavík, sonur Jóhanns G. Runólfssonar og Lovísu Aðalheiðar Guðmundsdóttur. Hann ólst upp í Ytri-Njarðvík hjá móður sinni og fósturföður, Reyni Ólafssyni. Jóhann kláraði skyldunámið og tók síðan landspróf frá Gagnfræðaskóla Keflavíkur. Því næst innritaðist hann í Samvinnuskólann að Bifröst. Þar dvaldi hann við nám og tónlistarstörf í tvö ár, áður en alvara lífsins tók við.
Það var í ársbyrjun 1966 sem Jóhann og Eiríkur bróðir hans stofnuðu hljómsveitina Óðmenn ásamt Val Emilssyni og Engilbert Jensen, sem var nýhættur í Hljómum. Eiríkur og Valur léku á gítara, Jóhann á bassa og Engilbert á trommur. Bítlatíminn var genginn í garð og áhugi á popptónlist hvergi meiri en á Suðurnesjum. Þar réðu áhrifin frá útvarps- og sjónvarpsstöð bandaríska setuliðsins miklu. Ungt fólk fylgdist með nýjustu stefnum og straumum í poppinu sem hljómaði linnulaust í kanaútvarpinu.
Haustið 1966 færði Engilbert sig aftur yfir í Hljóma en Pétur Sigurðsson tók við af honum þar til Pétur Östlund féllst á að ganga til liðs við Óðmenn vorið 1967. Stuttu seinna bauð Andrés Indriðason upptökustjóri Óðmönnum að koma fram í sjónvarpsþætti. Þeir mættu í Sjónvarpið í maíbyrjun til að hljóðrita fjögur frumsamin lög eftir Jóhann og eitt eftir Erík. Einnig léku Rúnar Georgsson saxófónleikari og trompetleikarinn Magnús Kjartansson í nokkrum lögum. Byrjað var á að taka upp tónlistina en myndvinnslan fór fram 9. maí. Þátturinn var settur á dagskrá nákvæmlega mánuði seinna og nú var farið að biðja um plötu með Óðmönnum. Þeir ákváðu að kosta útgáfuna sjálfir og gáfu út fjögurra laga plötu haustið 1967.
Alvaran var komin í spilið og strákarnir lögðu allt í þetta því metnaðurinn var mikill. Það fór sífellt meiri tími í hljómsveitarstússið. Eiríkur var kominn með fjölskyldu og í fullu starfi. Þetta fór ekki saman að hans mati svo hann ákvað að láta gott heita og lagði hljóðfærið á hilluna. Magnúsi Kjartanssyni var boðið að gerast orgelleikari Óðmanna þegar Eiríkur hætti.
Óðmenn spiluðu vítt og breitt um landið á næstu vikum og mánuðum. Einnig áttu þeir miklu fylgi að fagna meðal bandarískra hermanna á Keflavíkurflugvelli. Kvöld eitt eftir ball uppi á Velli var Óðmönnum boðið í partý heima hjá hálfíslenskri stúlku Shady Owens. Móðir hennar spurði Val hvort dóttirin mætti ekki syngja eitt lag með þeim á næsta balli. Hann samþykkti það, hinum strákunum til nokkurrar armæðu. Næst þegar þeir komu fram í Ungó í Keflavík mætti Shady og söng Arethu Franklin lagið „Rescue Me“ af slíkri innlifun að strákarnir trúðu ekki eigin eyrum. Shady var snarlega boðin staða í hljómsveitinni. Óðmenn efldust mjög við þetta og stóðu sig firnavel í sjónvarpsþætti sem sýndur var 10. júní 1968. Það leið ekki á löngu áður en Hljómar lögðu snörur sínar fyrir Shady. Þeir gerðu sér vonir um frama í Bandaríkjunum og buðu Shady að koma yfir í Hljóma, sem hún samþykkti. Jóhann vandaði Hljómum ekki kveðjurnar í blaðaviðtölum enda lögðu Óðmenn árar í bát eftir þessa blóðtöku. Jóhann og Pétur Östlund störfuðu með Musica Prima, húshljómsveit Þjóðleikhúskjallarans veturinn 1968-69, ásamt Þórarni Ólafssyni píanista, Erni Ármannssyni gítarleikara og söngkonunni Mörtu Bjarnadóttur. Vorið eftir endurreisti Jóhann Óðmenn og fékk gítarleikarann Finn Torfa Stefánsson og trommarann Ólaf Garðarsson til liðs við sig. Þeir sóttu í smiðju breska blúsrokktríósins Cream og Jimi Hendrix Experience. Það var æft af kappi og haustið 1969 var þéttskipuð dagskrá hjá Óðmönnum. Í byrjun september tóku þeir upp tónlist fyrir hálftíma sjónvarpsþátt sem lauk með myndvinnslu í sjónvarpssal 3. september. Þátturinn var sýndur tveimur dögum síðar og þar léku Óðmenn tvö frumsamin lög, Spilltur heimur og Komdu heim, auk þriggja Cream laga. Fjórða september var efnt til Popphátíðar í Laugardalshöll, þar sem þekktustu poppsveitir landsins kepptu um hylli áhorfenda. Óðmenn áttu dyggan aðdáendahóp, en stuðningsmenn Trúbrots og Ævintýris fjölmenntu í Höllina. Ævintýri sigraði hljómsveitakosninguna og Björgvin Halldórsson var kjörinn Poppstjarna ársins. Þegar Óðmannaþátturinn var sýndur í sjónvarpinu daginn eftir vakti tríóið almenna aðdáun fyrir þétta spilamennsku og ágengan boðskap í textunum. Svavar Gests var fljótur að átta sig á gæðum Óðmanna og gekk frá plötusamningi sem gerði honum kleift að gefa strax út frumsömdu lögin úr sjónvarpsþættinum. Óðmenn heldu til London á vegum Svavars Gests til að taka upp i Olympic Sound Studios 2 litlar plötur með lögunum Spilltur heimur og Komdu heim og kom seinni platan sem innihelt lögin Bróðir og Flótti ekki ut fyrr en snemma árs 1970, þegar Ólafur hafði flutt sig yfir í Trúbrot og Reynir Harðarson tekið stöðu hans.
Það fóru spennandi tímar í hönd. Óðmönnum var boðið að taka þátt í hópvinnu með ungu fólki hjá Litla leikfélaginu. Eftir margra mánaða spunavinnu varð Poppleikurinn Óli að veruleika. Söngleikurinn var frumsýndur í Tjarnarbæ miðvikudaginn 24. júní 1970 á fyrstu Listahátíðinni sem haldin var í Reykjavík. Jóhann samdi flest lög og texta Poppleiksins. Gagnrýnendur voru frekar jákvæðir, hrósuðu m.a. Óðmönnum og sögðu tónlistina bera verkið uppi. Að Listahátíð lokinni tók leikhópurinn sumarfrí en Óðmenn stefndu að plötuútgáfu. Þá brá svo við að Svavar treysti sér ekki til að fjármagna útgáfuna. Óðmenn áttu fárra kosta völ. Þeim var nauðugur einn kostur að gera út á sumarmarkaðinn eins og aðrar íslenskar hljómsveitir. Reynir var sérlega óhress með skipan mála og kom þetta niður á móralnum. Þegar hallaði að hausti gerðu Óðmenn samning við Fálkann og héldu til Danmerkur til að hljóðrita lögin úr Óla og fleiri poppsöngva. Upptakan fór fram í Rosenberghljóðverinu að næturþeli og nutu þeir aðstoðar danska orgelleikarans Tommy Seebach Seebach í lögunum Kærleikur og It takes love. Dægurlögin spönnuðu þrjár plötuhliðar en á fjórðu hliðina fyllti spunaverkið „Frelsi“. Tvöfalda albúmið kom út um jólin 1970 og fékk prýðisviðtökur. Í ársuppgjöri poppskríbenta hlaut Óðmannaplatan titilinn Hljómplata ársins, Jóhann var kjörinn lagahöfundur ársins en lenti í öðru sæti sem textasmiður, á eftir Jónasi, alþingismanni og leikritaskáldi, Árnasyni. Það leið ekki langur tími frá því að plötutvennan kom út þar til Óðmenn hættu. Jóhann gekk þá til liðs við Tatara sem tóku við tónflutningnum í Poppleiknum Óla fram á vor 1971. Jóhann notaði tímann vel, stúderaði indversk fræði og heimspeki af miklu kappi, fékkst við málaralist og stefndi að sinni fyrstu málverkasýningu. Sýningin var haldin í Casa Nova, húsnæði Menntaskólans í Reykjavík, sumarið 1971 og vakti töluvert umtal.
Hljómsveitin Náttúra gekk í gegnum breytingaskeið fyrri hluta árs 1972 þegar Jóhann og Áskell Másson voru ráðnir í sveitina. Jóhann sagði svo stöðu sinni lausri og hélt til Englands um haustið til að þreifa fyrir sér. Hann hafði getið sér gott orð sem bassaleikari, söngvari og lagasmiður, en það togaðist á í honum hvort hann ætti að vera myndlistarmaður eða poppari eða hella sér út í tilraunakennda framúrstefnu. Frjáls tónmyndun í bland við myndlist voru ofarlega á baugi og Jóhann taldi sig eiga erindi á því sviði. Hann lét á það reyna er hann gaf út smáskífuna „Brotinn gítar – Þögnin rofin“, sem kom út haustið 1972 í innsigluðu umslagi. Þetta var einhver framúrstefnulegasta plata sem komið hafði út á Íslandi og seldist lítið enda varla hugsuð sem söluvara.
Jóhann gaf sig að ljóðlistinni veturinn 1971-73, samdi tónlist og lagði drög að upptökuferð til Englands. Vorið 1973 tók hann upp fjögur lög í Olympic hljóðverinu í Lundúnum, sem komu út á tveimur smáskífum. „Don’t Try to Fool Me“ fékk frábærar viðtökur og menn bundu miklar vonir við að lagið öðlaðist heimsathygli. Ámundi Ámundason studdi Jóhann í útrásinni og gaf plöturnar út. Annar vildarvinur Jóhanns var upptökustjórinn og útsetjarinn Derek Wadsworth sem hafði haft umsjon með upptökum a tveggja laga plötum Oðmanna. Hann var öllum hnútum kunnugur í breska tónlistarheiminum og reyndist Jóhanni betri en enginn við gerð „Langspils“ sem kom út fyrir jólin 1974. Einvalalið breskra tónlistarmanna vann að plötunni með Jóhanni og var útgáfu hennar fagnað hér heima.
Næsta árið stundaði Jóhann aðallega málaralistina sem hann hefur stundað frá barnæsku. Meðan hann blandaði liti og strauk þeim á striga tók Hljóðriti í Hafnarfirði til starfa. Áður en Hljóðriti kom til sögunnar urðu íslenskir popparar að leita út fyrir landsteinana í hvert skipti sem þeir vildu komast í almennilegar græjur. Þetta nýja hljóðver hafði mjög hvetjandi áhrif á gróskuna í plötubransanum. Jóhann ákvað því að panta stúdíótíma í Hljóðrita vorið 1976 og gera plötuna „Mannlíf“. Upptökur fóru fram með hléum frá júlílokum fram í nóvember og reyndi þetta langa ferli verulega á fjárhaginn. Þegar platan kom út um jólin 1976 seldist hún ekki sem skyldi og Jóhann dró sig að mestu út úr spilamennskunni. Hann var samt ekki hættur því nú tók lagasmiðurinn og textahöfundurinn til óspilltra málanna. Það voru margir á höttunum eftir góðri tónlist. Jóhann átti létt með að semja grípandi dægurlög og það var þvi mikil eftirspurn eftir lögum hans næstu árin.
Jóhann var samt ekki alveg hættur í bransanum. Meðlimir Póker buðu honum að ganga í sveitina, þegar þeir fengu tilboð um umboðs- og útgáfusamning í Bandaríkjunum. Hann greip bassann á ný og lagði Póker til nokkur ný lög, en þegar til átti að taka ákvað Jóhann að hætta við allt saman. Þar með voru forsendur samningsins brostnar og Póker lognaðist út af nokkru síðar.
Næsta tónlistarverkefni var það síðasta sem Jóhann tók þátt í næstu árin. MeatLoaf hafði slegið í gegn með rokksápunni „Bat Out of Hell“ eftir Jim Steinman. Jóhanni datt í hug að fara svipaða leið og semja poppsápu um líf og starf rokkarans en Ámunda Ámundasonar hafði komið að máli við hann og beðið hann um að semja tónlist fyrir hljomsveit sem hann ætlaði að stofna með útgafu i huga og útkoman var „Íslenska kjötsúpu“. Platan var mjög umdeild og fékk ekki þær móttökur sem Jóhann hafði gert sér vonir um.
Það voru blikur á lofti meðal íslenskra poppara. Þótt plötuútgáfa gengi þokkalega fækkaði veitingastöðum sem voru með lifandi tónlistarflutning. Diskótekin áttu stóran þátt í að ýta hljómsveitum út í kuldann. Þegar skólastjórar helstu framhaldsskólanna bundust samtökum um að útiloka hljómsveitir frá skólaböllum var fokið í flest skjól. Sveitaböllin ein voru eftir og samkeppnin mjög óvægin og hörð. Bransinn lamaðist hálfpartinn meðan þessar hremmingar gengu yfir. Jóhann ákvað að spyrna við fótum og stofnaði SATT: Samtök alþýðutónskálda og tónlistarmanna, til að vinna að hagsmunamálum tónlistarfólks. Hann lagði sig allan í félagsmálin en það lifir enginn á félagsmálavafstri einu saman. Hann opnaði því listgalleríið Lækjartorg sem seldi myndlist og tónlist og stóð fyrir myndlistarsýningum. Þessi starfsemi gekk ágætlega í byrjun en fljótlega dró blikur á loft og Jóhann lagði galleríið niður.
Næsta verkefni var tónlistarklúbburinn Púlsinn við Vitastíg, sem Jóhann rak í samstarfi við hagsmunasamtök tónlistarmanna og frjáls félagasamtök. Púlsinn var félagsmiðstöð poppara og helsti vettvangur lifandi tónlistar um skeið. Eftir nokkurra ára rekstur við þröngan kost hætti Púlsinn. Jóhann hélt áfram að sinna tónlistinni, samdi m.a. „Hjálpum þeim“ í félagi við Axel Einarsson og fleiri baráttusöngva og gerði plötuna „Myndræn áhrif“ 1988. Hann tók þátt í söngvakeppninni Landslagið 1989 og sigraði með laginu „Við eigum samleið“ sem Sigríður Beinteinsdóttir og Stjórnin fluttu. Þótt lítið heyrðist frá Jóhanni næstu árin var hann stöðugt að. Árið 1997 stýrði Jón Ólafsson gerð plötunnar „Asking for Love“. Titillagið hafði komið út í annarri útfærslu 1973, en að öðru leyti innihélt platan nýjar tónsmíðar eftir Jóhann.
Jóhann hefur lítið komið fram opinberlega undanfarin ár þó hann sé alls ekki hættur að fást við tónlist. Hann ákvað að læra meira og hefur stundað nám í raftónlist í Tónlistarskóla Kópavogs í nokkur misseri. Námið hefur leitt hann inn á nýjar brautir í tónlist og svo er myndlistin honum ætíð hjartfólgin. Hvað framtíðin ber í skauti sér hjá Jóhanni G. Jóhannssyni skal ósagt látið. En eitt er víst - hann hefur hvorki sagt sitt síðasta orð né slegið síðasta tóninn.
Jónatan Garðarsson
1. Don´t Try to Fool Me 1973
Upptökustjórinn Derek Wadsworth lagði Jóhanni G. lið þegar lagið “Don’t try to fool me” var tekið upp í Lundúnum 1973. Dyggir aðdáendur Jóhanns skilja ekki afhverju hann varð ekki heimsfrægur þetta sumar. Mörgum árum síðar var sagt: “Don’t try to fool me hefði unnið Eurovision ef við hefðum fengið að vera með”. Hvað kom í veg fyrir heimsfrægðina? Var það kannski þorskastríðið sem geisaði árið 1973, eða eldgosið á Heimaey, eða fundur Nixons Bandaríkjaforseta og Pompidou Frakklandsforseta í Reykjavík, eða sameining Flugfélags Íslands og Loftleiða í Flugleiðir. Það er ekkert einhlítt svar við þessari spurningu. Bara ef þessir atburðir hefðu átt sér stað einu ári fyrr, eða ári seinna.
2. Eina ósk 1978
Jóhann G. gerðist bassaleikari að nýju eftir dálítið hlé vorið 1978 og spilaði með Póker. Þeir stefndu á að meika það í Bandaríkjunum þar sem sveitinni var boðinn Milljóndollaradíll. Jóhann hætti skyndilega í hljómsveitinni um sumarið, rétt áður en meðlimir Pókers ætluðu að ganga um borð í flugvél sem hefði flutt þá til Bandaríkjanna. Það var fleira sem fór á annan veg en reiknað var með þetta ár. Framsóknarflokkurinn galt afhroð í kosningum í júní en Ólafur Jóhannesson varð samt forsætisráðherra í þriggja flokka stjórn sem var skipuð í september. Hvað kemur það þessu máli við? Ekki neitt, en Björgvin meikaði það með laginu “Eina ósk” og plötunni “Ég syng fyrir þig” sem seldist í bílförmum fyrir jólin 1978. Bó klikkar ekki.
3. Hvers vegna varst’ ekki kyrr? 1980
Jóhann G. Jóhannsson lýsti ævi popparans á plötunni Íslensk kjötsúpa sem kom út sumarið 1979 og hlaut misjafnar viðtökur. Pálmi Gunnarsson lagði honum lið á Kjötsúpunni og Jóhann launaði honum greiðann með titillagi plötunnar “Hvers vegna varst’ ekki kyrr?”. Pálmi vann að plötunni frá haustinu 1979 fram á sumar 1980. Þá var kvikmyndavorið íslenska að hefjast með frumsýningu myndanna Land og synir og Óðal feðranna. Það kættust margir þegar flugfarþegum var leyft að kaupa tollfrjálsan bjór við komuna til landsins og það bundu margir vonir við ráðstefnu sem haldin var á Austurlandi. Þar var rætt um virkjun Jökulsár á Fljótsdal og stóriðjuver á Reyðarfirði. Það jafnaðist samt fátt á við uppákomu Japanans Min Tanaka á Listahátíð í Reykjavík sem stóð kviknakinn á torgum úti í nafni listarinnar. Þvílík snilld.
4. Traustur vinur 1980
Upplyfting var stofnuð 1976 sem skólahljómsveit Samvinnuskólans að Bifröst, þar sem Jóhann stundaði nám á unglingsárum sínum. Þegar Upplyfting gerði samning við SG hljómplötur 1980 var sjálfgefið að Jóhann stýrði upptökuvinnu á fyrstu breiðskífunni. Hann bætti um betur og lagði strákunum til lagið “Traustur vinur” sem átti eftir að afla hljómsveitinni töluverðra vinsælda. Gunnar Thoroddsen kom traustum vinum sínum í Sjálfstæðisflokknum í opna skjöldu þegar hann myndaði ríkisstjórn í febrúar 1980. Vinir Vigdísar Finnbogadóttur áttu stóran þátt í kjöri hennar til forseta Íslands. Franska flóttamanninum Patrick Gervasoni nægði ekki skjaldborg íslenskra vina sem slegin var um hann til að öðlast landvistarleyfi. Hann var gerður afturreka og það munaði minnstu að ríkisstjórnin félli vegna málsins. Só?
5. I need a woman 1974
Þetta er eitt elsta lag Jóhanns, samið þegar hann var í skólahljómsveit Samvinnuskólans að Bifröst 1963-65. Þegar lagið kom loksins út á Langspili rúmum áratug síðar varð það gríðarlega vinsælt. Jóhann lagði mikla vinnu í undirbúning plötunnar Langspils áður en hann fór til Bretlands, þar sem hann dvaldi við upptökur í Olympic Studios undir stjórn Dereks Wadsworth. Á meðan Jóhann dvaldi ytra fagnaði íslenska þjóðin 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar. Þrymskviða eftir Jón Ásgeirsson var frumflutt á Listahátíð og hringvegurinn var formlega opnaður. Þegar lagið “I need a woman” tók að hljóma á öldum ljósvakans var Auður Eir Vilhjálmsdóttir vígð til prests, fyrst íslenskra kvenna. Áfram stelpur.
6. Glaumbær 1977
Þegar lagið Glaumbær kom út í flutningi Dúmbó og Steina frá Akranesi vissu fáir að það var eftir Jóhann G. Jóhannsson. Hljómsveitin Dúmbó hafði spilað í Glaumbæ á sínum tíma og þess vegna var ósköp eðlilegt að þeir minntust þessa rómaða skemmtistaðar sem brann til kaldra kola í desember 1971. Jóhann markaði sér nýja braut sem sjálfstæður lagasmiður með þessu lagi. Það var orðið mjög erfitt að lifa á hljómsveitarharkinu svo Jóhann snéri sér að lagasmíðum og réttindamálum tónlistarmanna sem stofnuðu SATT um þessar mundir. Þetta sama ár kvaddi rokk- kynslóðin Elvis Presley sem andaðist um sumarið. Dauði goðsins tengdist ekkert þeirri staðreynd að stofnfundur S.Á.Á. var haldinn í Háskólabíói haustið ’77.
7. Fljúgum hærra 1981
Tvö núll voru felld af íslenska gjaldmiðlinum í ársbyrjun 1981. Gos hófst í Heklu og Hrafn Gunnlaugsson framkallaði gos í Geysi í Haukadal. Síðasti torfbærinn í Reykjavík var jafnaður við jörðu og Ragnhildur Gísladóttir stofnaði Grýlurnar sem komu fram 14 dögum síðar. Þeim var ekki spáð miklum frama en Jóhanni fannst framtakið frábært og bauð Grýlunum að nota lag eftir sig ef þær vildu. Þær frumfluttu Fljúgum hærra standandi á skyggninu yfir anddyri Þjóðleikhússins og þegar lagið kom út um jólin flugu Grýlurnar hærra en nokkur hafði reiknað með. Það tengdist Grýlunum ekki vitundarögn þegar blaðamaður Morgunblaðsins misskildi danska orðið kryds-ild. Hann skrifaði frétt um að Vigdís Finnbogadóttir og Margrét Þórhildur Danadrottning ættu að sitja kryddsíldarveislu með dönskum blaðamönnum, þegar þær áttu eingöngu að sitja fyrir svörum, því kryds-ild þýðir skothríð.
8. Dagar og nætur 1980
Björgvin Halldórsson og Ragnhildur Gísladóttir gerðu hina vinsælu diskóplötu “Dagar og nætur” 1980. Nokkru seinna ákvað Ragnhildur að snúa við blaðinu og stofna kvennahljómsveit. Jóhann samdi titillag plötunnar, sem naut ómældra vinsælda í útvarpi og diskótekum. Dansgólfum veitingahúsanna var breytt í ljósakassa sem skiptu litum á meðan búmmboxin þrykktu drynjandi bassanum beint í fætur gestanna. Diskóið var í hámarki þegar Utangarðsmenn með Bubba Morthens í fararbroddi geystust fram eins og öskrandi ljón sumarið 1980. Pönkið tók völdin um tíma og Hallærisplanið var vinsælasti samkomustaður unglinga sem ekki höfðu aldur til að sækja öldurhúsin.
9. Við eigum samleið 1989
Hljómsveitin Stjórnin tók þátt í dægurlagakeppninni Landslagið 1989 og vann keppnina með laginu “Við eigum samleið” eftir Jóhann. Sigurinn lagði grunninn að frama Stjórnarinnar sem naut mikillar hylli um árabil. Árið var merkilegt t.d. fyrir þær sakir að Jóhannes Páll II. páfi kom í opinbera heimsókn til Íslands og um líkt leyti fór fram fyrsta borgaralega fermingin hér á landi. Borgarleikhúsið var formlega vígt og Erró gaf Reykjavíkurborg 2000 listaverk. Bjór var seldur á nýjan leik á Íslandi eftir 74 ára bann og seldust 340.000 bjórdósir fyrsta daginn. Þá var forseti Hæstaréttar sviptur embætti vegna of mikilla áfengiskaupa meðan hann var handhafi forsetavalds. Ekkert má nú.
10. Ég er að tala um þig 1978
Björgvin Halldórsson sýndi á sér mjúku hliðina á plötunni “Ég syng fyrir þig” og aðdáendahópurinn stækkaði til muna. Jóhann samdi tvö lög fyrir plötuna sem hittu í mark og áttu eflaust þátt í vinsældum hennar. Annars minnast söngelskir landsmenn mikilla Söngleika ’78 sem haldnir voru í Reykjavík. Söngfólk streymdi hundruðum saman til Reykjavíkur á kóramót Landsambands blandaðra kóra. Sama vor komu samkynhneigðir úr felum og stofnuðu Samtökin ’78. Síðsumars fleygðu grænmetisbændur stórum hluta uppskeru sinnar á öskuhaugana frekar en lækka verðið. Um haustið opnaði útimarkaður á Lækjartorgi þar sem hægt var að kaupa hljómplötur, bækur, fatnað, keramik og grænmeti – þó ekki af haugunum.
11. Ég lifi í voninni 1990
Eftir velgengni Stjórnarinnar í Landslagskeppninni 1989 tók sveitin þátt í forkeppni Eurovision og vegnaði vel. Hún dreif sig í hljóðver og gerði sína fyrstu breiðskífu sem hlaut glimrandi viðtökur. Þar átti Jóhann hlut að máli enda sló lag hans og texti “Ég lifi í voninni” í gegn svo um munaði. Vonir margra rættust þegar mannvinurinn Nelson Mandela var leystur úr haldi þetta ár. Þjóðverjar glöddust þegar vonir um sameinað Þýskaland urðu að veruleika og íbúar Eystrasaltsríkjanna bundu miklar vonir við sjálfstæði Litháa sem rufu tengslin við Sovétríkin. Sömuleiðis vonuðu flestir að verðbólgan hjaðnaði og hyrfi með þjóðarsáttarsamningunum milli ASÍ og VSÍ. Það er ekki nema von að fólk lifi í voninni.
12. Fiskurinn hennar Stínu 1976
Árið 1976 hafði Jóhann verið að velta því fyrir sér hvort hann gæti lifað á lagasmíðum fyrir aðra tónlistarmenn, þegar meðlimir Haukanna leituðu til hans. Þeir voru að gera sig klára fyrir fyrstu breiðskífuna “Fyrst á röngunni” og vantaði skemmtileg lög til að spreyta sig á. Haukar voru frægir fyrir að vera miklir stuðboltar og taka sjálfa sig ekki of hátíðlega. Þess vegna völdu þeir “Fiskinn hennar Stínu” en ekki eitthvert annað lag eftir Jóhann á plötuna. Það voru skrítnir tímar árið 1976. Listaskáldin vondu fóru um landið og lásu úr verkum sínum, flugræningjar millilentu á Keflavíkurflugvelli og litasjónvarpstækjum var smyglað til landsins í miklu magni. Menn kunna að redda sér.
13. Furðuverk 1978
Magnús Kjartansson vakti athygli landsmanna á hæfileikum ungrar stúlku úr Keflavík þegar hann stjórnaði gerð plötunnar Furðuverk 1978. Flest lögin á plötunni voru eftir annan Suðurnesjamann og félaga Magnúsar, Jóhann G. Jóhannsson. Það var augljóst á öllu að Ruth Reginalds var gædd ríkum tónlistarhæfileikum. Þriðji Keflvíkingurinn Jón Ólafsson gaf plötuna út. Þessir þremenningar voru staðráðnir í að styðja Ruth á framabrautinni og gerðu það hver á sinn hátt. Titillagið varð vinsælt hjá yngra fólkinu sem og skáldsagan Ég um mig frá mér til mín eftir Pétur Gunnarsson sem keppti um vinsældir við Sjömeistarasögu Halldórs Laxness, Vatn á myllu kölska eftir Ólaf Hauk Símonarson og Eldhúsmellur eftir Guðlaug Arason. Flottir titlar.
14. Asking for love 1973/1997
”Asking for love” kom upprunalega út á smáskífu 1973. Lagið var hljóðritað í Lundúnum um leið og “Don’t try to fool me”. Það var einn kunnasti hörpuleikari Bretlandseyja David Snell sem lék í frumútgáfu “Asking for love” og bar lagið uppi ásamt söngrödd Jóhanns. Harpan spilaði einnig lykilhlutverk í “Don’t try to fool me”. Það var svo 24 árum síðar sem Jóhann tók upp samstarf við Jón Ólafsson. Þeir völdu 11 lög úr miklum fjölda óútgefinna laga Jóhanns. Síðan bættu þeir titillaginu við og fengu Emiliönu Torrini til að syngja lagið. Það er sú útfærsla sem hljómar á þessari safnútgáfu. Þegar platan kom út hafði Jóhann ekki gefið út eigin tónlist í tæplega tvo áratugi. Sá merki atburður átti sér stað þetta sama ár að Björk hlaut Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs, fyrst íslenskra dægurtónlistarmanna.
15. Tonight Is The End 1967
Í upphafi skyldi endinn skoða segir máltækið og það mætti halda að Jóhann hafi haft þetta í huga þegar hljómsveitin Óðmenn kom fram í sínum fyrsta sjónvarpsþætti 9. júní 1967. Lokalag þáttarins “Tonight is the end” fjallar um hjónaskilnað – sérkennilegt yrkisefni hjá svo ungum lagasmið. Þegar lagið kom út á plötu Óðmanna um haustið, var talað um óvenjugott byrjendaverk. Jóhanni og félögum hans í Óðmönnum var spáð miklum frama ef þeir héldu áfram á sömu braut. Íslenskum knattspyrnumönnum var hins vegar ekki spáð góðu gengi ef þeir héldu uppteknum hætti eftir ósigurinn á Idrætsparken í Kaupmannahöfn þegar Danir skoruðu 14 mörk gegn 2 mörkum Íslendinga. Alltaf í boltanum?
16. Spilltur heimur 1969
Óðmenn hinir nýju urðu til í hræringum vorsins 1969 þegar eldri poppgrúppur splundruðust og ný afbrigði spruttu fram. Menn kepptust við að gefa nýjum sveitum frumleg nöfn en Jóhann kaus að halda gamla nafninu. Óðmannatríóið sótti í smiðju Cream og Jóhann þróaði tónavef sinn að fyrirmynd breskra blúsrokkara, með áherslu á bitastæða texta. Það var tímanna tákn að unga fólkið mótmælti spillingu heimsins, droppaði sýru og stundaði frjálsar ástir. Hundruð þúsunda ungmenna flykkust til Woodstock og hlustuðu á rokktónlist í þrjú dægur. Bjöggi var kosin Poppstjarna ársins og Neil Armstrong steig fyrstur manna fæti á tunglið. Spurningin er: Hver þessara atburða vegur þyngst?
17. Orð morð 1970-71
Poppleikurinn Óli var forsýndur í Tjarnarbæ á Listahátíð í júní 1970 en tekinn til almennra sýninga um haustið. Þetta var samstarfsverkefni Litla leikfélagsins og Óðmanna. Verkið fjallaði um lífshlaup einstaklingsins Óla frá fæðingu til fullorðinsára, átök við kerfið og tilraunir hans til að fóta sig í lífinu. Jóhann samdi megnið af tónlistinni og Óðmenn sáu um tónlistarflutning á sýningum. Stefán Baldursson, annar leikstjóri poppleiksins, samdi textann Orð morð sem varð til á svipuðum tíma og íslenskir stúdentar mótmæltu lélegum lánakjörum sínum. Þeir hertóku menntamálaráðuneytið hér heima og hópar námsmanna söfnuðust saman við sendiráð Íslands í Stokkhólmi, Osló, Kaupmannahöfn og París. Hvernig væri að endurtaka leikinn?
18. Kærleikur 1970-71
Það fer vel á því að lagið Kærleikur hafi orðið jafn lífseigt og raun ber vitni. Jóhann samdi lagið fyrir Poppleikinn Óla og sótti textann í bók bókanna, sjálfa Biblíuna. Kærleiksboðskapinn skrifaði Páll postuli í fyrra bréfi sínu til Kórintumanna þar sem hann tjáði þeim að kærleikurinn væri mestur. Orð Páls postula voru eins og sniðin að hugmyndaheimi hippanna, eða var það kannski öfugt? Þessi tvö þúsund ára boðskapur er enn í fullu gildi þótt hann sé ekki ætíð hafður í heiðri. Á sama tíma og Óðmenn stungu á þjóðfélagskýlum í Tjarnarbíói, voru Greenpeace, nýstofnuð umhverfisverndarsamtök, að hefja baráttu gegn tilraunum með kjarnorkuvopn. Það er ekkert nýtt undir sólinni.
Jónatan Garðarsson
Útgefandi þakkar ómetanlegan stuðning við samsetningu þessarar útgáfu :
Jóhann G. Jóhannsson
Jónatan Garðarsson
Árni Matthíasson
Eiður Árnason
Ingólfur Magnússon
Bjarni Bragi Kjartansson
Ívar Ragnarsson
Villi veruleiki
Halli Zetor
Sigurbjörg Einarsdóttir
Alli
Jóhann G. Jóhannsson vill þakka öllum sem komu að gerð þessara laga með einum
eða öðrum hætti svo sem útgefendum, upptökustjórum,söngvurum
hljóðfæraleikurum, upptökumönnum eða textahöfundum.
Allir sem hafa í gegnum tíðina lagst á eitt um að gera lögin mín að því sem
þau eru í dag.
Takk fyrir mig.
Jóhann G. Jóhannsson
1. Don´t Try To Fool Me
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Útsetning: Derek Wadsworth og Jóhann G. Jóhannsson
Söngur : Jóhann G. Jóhannsson
Strengjaútsetning: Brian Gascoigne
David Snell : Harpa
Dave Markee: Bassi
Robin Jones : Trommur
Miller Anderson: Kassagítar
Jon Taylor: Píanó
Derek Wadsworth: Básúna og klukkuspil
Harry Becket: Flugelhorn
Bud Parker: trompet
Butch Hudson: trompet
Hljóðritað í Olympic Sound Studios í Lundúnum vorið 1973
Upptökumenn: Bob Hall og Bill Chapman
Fyrri útgáfa: ÁÁ Records Nr.002 1973
2. Eina Ósk
Lag og texti Jóhann G. Jóhannsson.
Útsetning: Björgvin Halldórsson, Magnús Kjartansson
Söngur: Björgvin
Bassi : Pálmi Gunnarsson
Trommur: Sigurður Karlsson
Hljómborð: Magnús Kjartansson
Gítar: Björgvin og Friðrik Karlsson
Tamborína: R.Cooper
Strengir og blástur: David Katz Orchestra
Bakraddir : Þórir Baldursson og Erna Gunnarsdóttir
Hljóðritun: Hljóðriti, Red Bus London, 1978
Fyrri útgáfa: Ég syng fyrir þig. 1978
Notað með leyfi Skífunnar
3. Hvers vegna varst´ekki kyrr?
Lag: Jóhann G. Jóhannson Texti: Jóhann G. Jóhannsson
Bassi: Pálmi Gunnarsson
Trommur: Jeff Seopardie
Gítar: Þórður Árnason
Hljómborð: Magnús Kjartansson
Röddun: Guðmundur Benediktsson og Pálmi Gunnarsson
Upptökumaður: Gunnar Smári
Hljóðritað í Stúdíó Hljóðrita 1980
Lagið kom fyrst út á plötu Pálma Gunnarssonar "Hvers vegna
varst´ ekki kyrr?"
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
4. Traustur vinur
Lag og texti Jóhann G. Jóhannsson
Söngur: Magnús Stefánsson
Fyrri útgáfa: Upplyfting: 1980
5. I need a woman 3:01
Jóhann G. Jóhannsson
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Raddir, rafgítar, bassi: Jóhann G. Jóhannsson
Trommur: Mickey Waller
Tenor sax: Don Weller
Gítar: Miller Anderson
Bakraddir: Madelaine Bell, Joane Joane Hilton, Kay Garner
Strengjaútsetning: Brian Gascoigne
Hljóðritað í Olympic Sound Studios í Lundúnum vorið 1973
Upptökumenn: Bob Hall og Bill Chapman
Fyrri útgáfa: ÁÁ Records Nr.002 1973
6. Dúmbó og Steini - Glaumbær 3:22
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Dúmbó og Steini:
Sigursteinn Hákonarson: söngur
Finnbogi Gunnlaugsson: gítar, röddun
Jón Trausti Hervarsson: tenórsaxófónn
Reynir Gunnarsson: tenórsaxófónn
Ásgeir Guðmundsson: píanó
Ragnar Sigurjónsson: trommur
Hljóðritun: Richard Austen og Sigurður Árnason
Hljóðritað í Hljóðrita vorið 1977
Af plötunni: Dúmbó og Steini; Glaumbær
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
7. Grýlurnar-Fljúgum hærra
Lag og texti Jóhann G. Jóhannsson
Upptökustjórn og útsetningar: Ragnhildur Gísladóttir
Ragnhildur Gísladóttir: hljómborð, söngur
Inga Rún Pálmadóttir: gítar, rödd
Herdís Hallvarðsdóttir: bassagítar, bakraddir
Linda Björk Hreiðarsdóttir: trommur, bakraddir
Upptökumenn: Gunnar Smári Helgason og Sigurður Bjóla Garðarsson
Notað með leyfi Skífunnar
8. Dagar Nætur
Lag og Texti Jóhann G. Jóhansson
Dagar Nætur 1981
Útsetning: Björgvin og J. Mealing
Söngur: Björgvin og Ragnhildur Gísladóttir
Trommur : Sigurður Karlsson
Bassi:Haraldur Þorsteinsson
Gítar: Friðrik Karlsson
Bakraddir: Jóhann G. Jóhannsson
Strengir: David Katz Orchestra
Hljómborð: Magnús Kjartansson og J. MEaling
Saxafónn: Kristinn Svavarsson
Hljóðritun: Hljóðriti og Red Bus Studios 1981
Notað með leyfi Skífunnar
9. Við eigum samleið 4:00
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Útsetning: Stjórnin
Sigríður Beinteinsdóttir: söngur
Grétar Örvarsson: hljómborð og söngur
Eiður Arnarsson: bassi
Einar Bragi Bragason: saxófónn
Jón Elvar Hafsteinsson: gítar
Þorsteinn Gunnarsson: trommur
Tekið upp í Hljóðrita 1989
Upptökumaður: Sigurður Bjóla Garðarsson
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
10. Ég er að tala um þig:
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Söngur: Bo
Strengjaútsetning: Bell Newman
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Strengir: David Katz Orchestra
Trommur: Stuart Elliot
Bassi: Dave Olny
Gítar: Bo
Píano: Magnús Kjartansson
Sax: Halldór Pálsson
Tamborína: Ray Cooper
Hljóðritað í Hljóðrita og Red Bus London 1978
af plötunni Ég syng fyrir þig, 1978
Upptökustaður og stund: Hljóðriti í Hafnarfirði, nóvember 1981.
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
11. Ég lifi í voninni 3:38
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Útsetning: Jon Kjell Seljeseth
Sigríður Beinteinsdóttir: söngur
Grétar Örvarsson: söngur og hljómborð
Eiður Arnarsson: bassi
Einar Bragi Bragason: saxófónn
Jón Elvar Hafsteinsson: gítar
Gunnlaugur Briem: trommur
Jón Kjell Seljeseth: forritun
Bakraddir: Erna Þórarinsdóttir, Eva Ásrún Albertsdóttir
og Helga Möller
Tekið upp í Hljóðrita í febrúar - apríl 1990
Upptökumaður: Óskar Páll Sveinsson
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
12. Haukar - Fiskurinn hennar Stínu 3:13
Lag og texti: Jóhann G. Jóhannsson
Gunnlaugur Melsteð: söngur, bassi
Rúnar Þórisson: gítar
Rafn Jónsson: trommur
Magnús Kjartansson: hljómborð
Sveinn Guðjónsson: röddun
Hljóðritun: Jónas R. Jónsson
Hljóðritað í Hljóðrita í ágúst - september 1976
Af plötunni: Haukar; Fyrst á réttunni
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
13. Ruth Reginalds – Furðuverk
Lag og texti : Jóhann G. Jóhannsson
Pálmi Gunnarsson: bassi
Sigurður Karlsson: trommur
Magnús Kjartansson: hljómborð
Friðrik Karlsson: gítar
Halldór Pálsson: blásturshljóðfæri
Ragnhildur Gísladóttir: bakraddir
Magnús Þór Sigmundsson: bakraddir
Stjórn upptöku og útsetningar: Magnús Kjartansson
Notað með leyfi Skífunnar h.f.
14. Asking For Love: 5:05
Emilíana Torrini
Lag og texti : Jóhann G. Jóhannsson
Upptökustjórn og útsetning : Jón Ólafsson
Forritun: Jón Ólafsson
Hljómborð: Jón Ólafsson
Hljóðritað í Eyranu, Hljóðhamri, FÍH
Upptökumenn: Ari Daníelsson, Jón Ólafsson
Hljóðblöndun : Ken Thomas
Fyrri útgáfa: ECD 003 1997
15. Tonight is the end
Óðmenn
Lag og Texti: Jóhann G. Jóhannsson
Upptökumaður: Jón Þór Hannesson
Sólógítar: Eiríkur S. Jóhannsson
Rythmagítar: Valur Emilsson
Trommur: Pétur Östlund
Útsetning fyrir blásturshljóðfæri: Pétur Östlund
Bassi og söngur: Jóhann G. Jóhannsson
Lag og ljóð: Jóhann G. Jóhannsson
Trompet: Magnús Kjartansson
Sax: Rúnar Georgsson
Upptaka fór fram i Sjónvarpinu
16. Spilltur heimur
Lag og ljóð: Jóhann G. Jóhannsson
Óðmenn
Trommur: Ólafur Garðarsson
GÍtar: Finnur T. Stefánsson
Bassi og söngur: Jóhann G. Jóhannsson
Upptaka: George Chris
Umsjón með hljóðritun: Derek Wodsworth
Útsetning: Óðmenn
17. Orð Morð 4:00
Óðmenn
Lag: Jóhann G. Jóhannsson
Texti Stefán Baldursson
Raddir : Jóhann G. Jóhannsson
Bassi : Jóhann G. Jóhannsson
Gítar: Finnur Torfi Stefánsson
Reynir Harðarson: Trommur,tamborína, gong, söngur og raddir
Útsetningar og umsjón með upptöku: Óðmenn
Upptökumenn: Torben van Eggers og Ivar Rosenberg
Hljóðritun: Ivar Rosenberg Lydteknink, Kaupmannahöfn
Fyrri útgáfa: Fálkinn 1970
18. Kærleikur 4:46
Óðmenn
Lag : Jóhann G. Jóhannsson
Texti: Úr Kórintubréfi Páls postula T. 4.40
Raddir : Jóhann G. Jóhannsson
Bassi : Jóhann G. Jóhannsson
Gítar: Finnur Torfi Stefánsson
Reynir Harðarson: Trommur,tamborína, gong, söngur og raddir
Tommy Seebach: Orgel
Útsetningar og umsjón með upptöku: Óðmenn
Upptökumenn: Torben van Eggers og Ivar Rosenberg
Hljóðritun: Ivar Rosenberg Lydteknink, Kaupmannahöfn
Fyrri útgáfa: Fálkinn 1970
|
|
|
Lög 
